پتاسیم

فشار خون

تقریباً ۷۳ میلیون نفر در ایالات متحده آمریکا از فشار خون بالا۱ رنج می برند که این یعنی نزدیک به یک سوم جمعیت بزرگسال این کشور. ۶۹ میلیون نفر دیگر از جمعیت بزرگسالان آمریکا نیز در معرض ابتلا به این عارضه۲ هستند. در کل نه نفر از هر ده آمریکائی که به سن ۶۰ سال می رسند، به این عارضه مبتلا می شوند. فشار خون بالا۳ (HBP) یعنی فشار بالاتر از ۱۴۰ میلی متر جیوه در حالت فشار خون سیستولی۴ (SBP یا فشار خون ماکزیمم یعنی فشار خون در رگها در مرحله انقباض بطنی) و حداقل فشار ۹۰ میلی متر جیوه در حالت فشار خون دیاستولی۵ (DBP یا فشار خون می نیمم یعنی فشار خون در رگها در مرحله انبساط بطنی) و یا هر دو به صورت توامان. همچنین کسانی که فشار خونشان بین حالت طبیعی و فشار خون بالا در نوسان است، در دسته بندی به عنوان افراد در معرض ابتلا طبقه بندی می شوند [۱].

 

دسته بندی ماکزیمم می نیمم
طبیعی زیر ۱۲۰ زیر ۸۰
در آستانه ابتلا بین ۱۲۰ تا ۱۳۹ بین ۸۰ تا ۸۹
فشار خون بالا
خفیف بین ۱۴۰ تا ۱۵۹ بین ۹۰ تا ۹۹
پیشرفته بالای ۱۶۰ بالای ۱۰۰

 

فشار خون بالا معمولاً علایم بالینی آشکاری ندارد مگر در حالت پیشرفته که فرد مبتلا از سردرد، سرگیجه های مقطعی و گاه حتی خون دماغهای ناگهانی رنج می برد. به همین دلیل این عارضه را با نام “قاتل بی صدا” نیز می شناسند. اندازه گیری فشار خون کار ساده ای است و با توجه به شیوع این عارضه (یکی در هر سه نفر) در میان بزرگسالان وجوب آن روشن است. لذا مراجعه سالیانه به پزشک به منظور آزمایش فشار خون اکیداً توصیه می شود، به ویژه برای کسانی که به چاقی، دیابت، بیماریهای قلبی-عروقی و یا بیماریهای کلیوی مبتلا هستند.

 

پتاسیم و فشار خون

به نظر می رسد که پیروی از رژیم غذائی شامل غذاهائی که از لحاظ میزان پتاسیم غنی هستند و در عین حال سدیم کمی دارند می تواند باعث کاهش فشار خون و خطر بروز سکته شود [۲]. بیش از ۲۵ تحقیق علمی مختلف در این زمینه انجام شده است و همگی دال بر آن هستند که اضافه کردن پتاسیم کافی به رژیم غذائی افراد باعث کاهش فشار خون آنها شده است. همچنین پتاسیم با کاهش خطر سکته نیز مرتبط شناخته شده است. جمعیت آماری این مطالعه شامل ده هزار زن و مرد بوده که در ۵۲ نقطه مختلف جهان پراکنده بودند [۱]. این که پتاسیم چگونه باعث کاهش فشار خون می شود هنوز کاملاً روشن نشده است، اما به نظر می رسد که پتاسیم حساسیت رگها و مویرگها را در واکنش به هورمونهای انقباضی غدد فوق کلیوی کاهش می دهد. از سوی دیگر افزایش پتاسیم می تواند باعث تحریک سیستم دفع ادرار و کاهش سدیم شود [۴]. سدیم (نمک طعام) را از مدتها پیش با افزایش فشار خون مرتبط می دانستند. تاثیرات دو عنصر پتاسیم و سدیم در بدن انسان شبیه به دو کفه ترازو است. کاهش سطح پتاسیم در بدن باعث می شود که بدن انسان تمایل بیشتری به حفظ سدیم موجود داشته باشد که می تواند منجر به افزایش فشار خون گردد. از طرفی افزایش پتاسیم بدن را تشویق می کند که، از طریق کلیه ها، سدیم بیشتری دفع کند که ممکن است در کاهش فشار خون تاثیر داشته باشد.

در Dietary Guidelines for Americans سال ۲۰۰۵ دریافت روزانه ۴۷۰۰ میلی گرم پتاسیم را به طور متوسط برای هر انسان بزرگسال توصیه نموده است. میوه ها، سبزیجات، غلات به همراه سبوس و شیر کم چربی منابع عمده پتاسیم به شمار می روند. با این وجود تحقیقات نشان می دهد که متوسط میزان پتاسیم دریافتی در زنان بین ۲۲۰۰ تا ۲۴۰۰ میلی گرم و برای مردان بین ۲۸۰۰ تا ۳۳۰۰ میلی گرم است. این بدین معنی است که در آمریکا میزان دریافت پتاسیم نصف میزان توصیه شده می باشد.

 

منابع تامین پتاسیم

نمودار زیر ده منبع عمده تامین پتاسیم را نشان داده است. لازم به ذکر است که استفاده از این منابع غذائی تنها در صورتی می تواند منجر به کاهش فشار خون و افزایش سلامت فرد شود، که غذای مصرفی از درصد چربی اشباع شده و سدیم (نمک طعام) کمتری برخوردار باشد. برای مثال بهتر است سیب زمینی و مرغ تنوری جایگزین سیب زمینی و مرغ سرخ کرده شود. در تهیه غذاهای آماده همچون کنسروها و نیز فست فودها از نمک طعام (سدیم) به عنوان یک ماده نگهدارنده و طعم دهنده استفاده می شود، لذا محدود کردن استفاده از این دسته از مواد غذائی در رژیم روزانه توصیه می گردد.

 

 

نکته مهم:

مصرف زیاد پتاسیم، به وِیژه اگر از طریق مکملهای غذائی صورت گیرد، می تواند برای کسانی که کلیه و سیستم دفع ادرارشان با مشکل روبروست، بسیار خطرناک باشد. افزایش غلظت پتاسیم در خون را Hyperkalemia گویند که می تواند عامل بروز اختلال در ضربان قلب و حتی مرگ شود. لذا مصرف مکملهای غذائی برای جبران کمبود پتاسیم تنها باید زیر نظر پزشک متخصص باشد.

 

۱Hypertension

۲– Pre-Hypertension

۳– High Blood Pressure

۴– Systolic Blood Pressure

۵– Diastolic Blood Pressure

 

منابع:

[۱] مقالات What is high blood pressure، Add potassium to your diet to help lower blood pressure و Adding more potassium to your diet can be easy and delicious از سایت WebMD

[۲] سایت رویترز، ۳۰ جولای ۲۰۰۸

[۳] مقاله Can Potassium Prevent High Blood Pressure از سایت about.com

[۴] مقاله Potassium and hypertension از سایت uptodate.com

جوانه ساز نشاط

امروز روز جهانی گیاه خواریه، بخاطر همین میخوام یه مطلب در مورد جوانه انواع حبوبات براتون بنویسم.

جوانه حبوبات دارای مقدار زیادی از انواع ویتامین ها از قبیل A, E, B6, B2, B1 است که برای رشد و نمو بدن، شادابی پوست، پوکی استخوان، هضم غذا، استخوان بندی کودکا و … مفیده.

اینجوری که من خوندم جوانه گندم مثل بمب اتم میمونه، چون وقتی یه اتم رو می شکونند انرژی خیلی زیادی ازش خارج میشه. حبوبات هم وقتی میخواند جوانه بزنند باید شکسته بشند و بیشترین انرژی خودشونو اونوقت آزاد میکنند.

چند روز پیش محمدرضا فامیلی اومد پیشمون و گفت این ظرف رو خریدم که میشه باهاش جوانه گندم و ماش و هر چیز دیگه درست کرد. ما که اول ظرف و نگاه کردیم دیدم چیز خاصی نیست یه ظرف دو تیکه است که داخل ظرف اول یه سوراخ هست که آب اضافی رو به ظرف دوم انتقال میده. واقعاً ساده بود. توی برگه ای که کنار ظرف بود، نوشته بود: “میشه هر نوع جوانه ای را ظرف ۲۴ ساعت درست کرد” ما یه کم آب ریختیم توی ظرف اول و دیدیم حتی یه قطره هم نرفت توی ظرف دوم. اول کلی خندیدم که این که چیزه خاصی نیست، خوب یه ظرف از تو خونه انتخاب می کردی کلی هم پول نمیدادی. ولی یه کم که گذشت شروع شد به خالی شدن آب از ظرف اول به ظرف دوم، بعد از یه کم کارآگاه بازی تازه فهمیدیم سوپاب این دستگاه در عین سادگی داره از خاصیت موئینگی برای خالی کردن یواش یواش آب ظرف بالا تو ظرف پائینی استفاده می کنه. خاصیت موئینگی همون خاصیتیه که درخت با اون آب رو به برگها می رسونه ( چون ته ظرف سوراخ به سمت پائین نداره بلکه مثل یه قیف برعکسه). بالاخره قرار شد تا محمدرضا اینو امتحان کنه و نتیجه رو به ما بگه که نتیجه موفقیت آمیز بود.

طرز استفاده از ظرف جوانه ساز:

مقداری گندم یا هر چیز دیگه که می خواید جوانه بزنه رو توی ظرف بریزید و یه لیوان آب هم روش بریزید. و دروشو ببندید. در طول روز چند بار این کار رو بکنید. حتی میتونید از اون آبی که داخل ظرف دوم جمع شده هم استفاده کنید. به همین سادگی.

پیشنهاد میکنم از دونه ماش هم استفاده کنید.

جوانه ساز

جوانه ماش:

جوانه ماش

جوانه گندم:

جوانه گندم

 

جهت تهیه ظرف می تونید با شماره تلفن ۳۳۹۱۵۷۹۳-۳۳۹۴۷۶۴۶  تماس بگیرید تا براتون بفرستند.

در مورد قیمت، یه ظرف یک طبقه به همراه کفی و درب، ۵۰۰۰ تومنه و به ازای هر طبقه اضافی (بدون در و کفی) میشه ۲۸۰۰ تومن.

 

 مطالب مرتبط:

فرنی

فرنی و شیر برنج ظاهراً از غذاهای اصیل ایرانی هستن [۱] که از ایران به بقیه کشورهای دنیا مثل هندوستان و ترکیه رفتن. یادمه بچه که بودم فرنی خیلی دوست داشتم. راستش رو بگم بیشتر از خود فرنی با ته دیگش حال می کردم. مادرم که کارشو شروع می کرد، منم هی میومدم و می رفتم تا اون لحظه حساس می رسید، یعنی همون موقع که مادرم فرنی رو تو کاسه-بشقابا می ریخت تا خنک بشه. درست اون لحظه بود که من با یه قاشق سر می رسیدم و با ته دیگ فرنی باقیمونده ته قابلمه واسه خودم عشق می کردم …

اما قبل از اینکه بریم سراغ دستور پخت فرنی می خوام یه کم راجع به بیماری عدم تحمل لاکتوز و حساسیت به شیر گاو صحبت کنیم.

 

عدم تحمل لاکتوز

عدم تحمل لاکتوز۱ یه جور بیماریه که افراد مبتلا به اون، به دلیل نداشتن یه جور آنزیم قادر به هضم قند شیر و فرآورده های لبنی نیستند. همونطوریکه می دونیم قند شیر یا لاکتوز یه دی ساخاریده که جذب دیواره روده نمیشه و باید قبل از جذب به قندهای ساده (گالاکتوز و گلوکز) شکسته بشه. بدن برای شکستن لاکتوز به قندهای ساده به یه آنزیم به نام لاکتاز۲ نیاز داره. وقتی بدن انسان توانائی تولید لاکتاز کافی رو نداشته باشه، لاکتوز بدون اونکه تجزیه و هضم بشه، مسیر روده کوچیک تا روده بزرگ رو دست نخورده طی می کنه و بعد از اونکه وارد روده بزرگ شد، باعث میشه که دو تا اتفاق بیفته. اول اونکه اسمزیته مدفوع رو زیاد می کنه و نمی ذاره بدن آب جذب کنه که این می تونه منجر به اسهال بشه و دوم اونکه مقدار زیادی از این لاکتوز توسط باکتریهای روده بزرگ تخمیر میشه که این دومی منجر به تولید گاز تو روده ها میشه. واسه همینم نفخ، دل پیچه و اسهال از علایم عدم تحمل لاکتوز هستن. بچه هائی که تازه از شیر گرفته شدن، اغلب قادر به هضم لاکتوز شیر نیستن (عدم تحمل لاکتوز نوع اول)، بعضی وقتا هم یه بیماری یا عامل دیگه باعث ایجاد اخلال در عملکرد دستگاه جهاز هاضمه و تولید آنزیم لاکتاز میشه (عدم تحمل لاکتوز نوع دوم)، بدن بعضی از آدما هم به صورت ژنتیکی قادر به تولید آنزیم لاکتاز نیست (عدم تحمل لاکتوز نوع سوم).

 

حساسیت به شیر گاو

حساسیت به شیر گاو یه جور واکنش سیستم ایمنی بدن در برابر پروتئینهای شیر گاوه. تو شیر گاو دو جور پروتئین وجود داره: whey و casein (اونائی که بادی بیلدینگ کار می کنن احتمالاً این اسما به گوششون آشناست). casein پروتئین غالب تو شیر و پنیره (۸۰% از کل پروتئین شیر) و همون گلوله های جامدیه که تو شیر دلَمه می شه دیدشون. whey اما برعکس casein حالت مایع و پلاسمایی داره و اونرو میشه تو آب پنیر که پسماند فرآیند پنیرگیریه، پیدا کرد (با این حساب لور باید منبع whey باشه). حساسیت به شیر گاو ممکنه به علت واکنش سیستم ایمنی به whey یا به casein و یا به هر دو نوع پروتئین باشه. حساسیت یه نوع واکنش سیستم ایمنی بدن در برابر عوامل خارجیه. سیستم ایمنی بدن باید با عوامل خارجی که از راه پوست، دهان و دستگاه تنفسی بدن رو تهدید می کنن، مقابله کنه و واسه اینکار از آنتی بادی ها استفاده می کنه. تا زمانیکه آنتی بادیها بر علیه باکتریها و ویروسها وارد عمل می شن همه چیز خوبه، اما زمانیکه آنتی بادی بر علیه پروتئینهای مواد لبنی (یا مواد غذائی دیگه) که وارد خون شدن وارد عمل میشه، این می تونه دردسر درست کنه. علائم حساسیت به شیر گاو لکه های پوستی، کهیر، استفراغ و اسهال و علائم دیگه ایه که موقع حساسیتهای غذائی دیگه ظاهر میشه.

 

عدم تحمل لاکتوز و حساسیت به شیر گاو دو بیماری کاملاً متفاوتن و اگه خدای نکرده شما با شیر و فرآورده های لبنی مشکل دارید باید حتماً معلوم بشه که مشکل شما چیه؟ و اینطوری میشه معلوم کرده که آیا با شیر بدون لاکتوز مشکل شما حل میشه یا باید به یه ایمونولوژیست مراجعه بکنید.

 

طرز تهیه فرنی

اما برگردیم به بحث درباره دستور تهیه فرنی. بر ای تهیه فرنی یا به قول آقای دریابندری یخ در بهشت برای سه نفر به مواد زیر نیاز داریم:

شیر: ۲ لیوان

آرد برنج: ۲ تا ۳ قاشق غذاخوری

شکر: ۳ قاشق غذاخوری

گلاب مرغوب: ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری (همکارمون رسول، گلاب زهرا رو پیشنهاد می کنه. من خودم این گلاب رو ندیم اگه شما می شناسیدش لطف کنید، کامنت بذارید)

خلال پسته و گردوی خرد شده: ۱ تا ۲ قاشق غذاخوری

 

شیر را روی شعله کم اجاق گذاشته، شکر و آرد برنج رو اضافه کنید و آرام هم بزنید تا به جوش بیاد. وقتی جوشید، گلاب رو اضافه کنید و از روی شعله بردارید. فرنی را در کاسه و بشقابها بکشید و بذارید خنک بشه. کمی که بگذره، فرنی خنک تر می شه و روی آن را یک لایه می گیره. حالا می تونید با خلال پسته، گردوی خرد شده و دارچین روی آن را تزئین کنید و در یخچال بذارید تا حسابی برای لحظه موعود مهیا بشه.   2008-09-17-firini
     

به قول خانم سورملینا نوش جان و گوارای وجود!

 

۱– Lactose Intolerance

۲– Lactase

 

منابع برای مطالعه بیشتر:

[۱] مقاله Rice Pudding در wikipedia

[۲] مقاله Steve Carper با موضوع Lactose Intolerance versus Milk Allergy

[۳] مقاله Milk Allergy در wikipedia

 

پی نوشت: لطفاً کامنتهای خانم سورملینا و خانم سمیرا از وبلاگ رنگین کمون را هم ببینید.

گلوتن

شاید برای شما هم جالب باشه که بدونید که بسته به نوع آرد (آرد قنادی، آرد سفید نانوائی یا …)، بین ۸ تا ۱۴ درصد از آرد گندم از پروتئین تشکیل شده [۱]. پروتئین تو دونه های تمام غلات وجود داره و وجودش برای تغذیه و رشد و نمو جوانه لازمه. تو دونه گندم قسمت زیادی از این پروتئین به صورت یه ترکیبه که بهش می گن گلوتن۱. گلوتن تو آب حل نمیشه و واسه همینم میشه با شستشوی آرد با آب سرد اون رو از نشاسته، که راحت تو آب حل میشه، جدا کرد [۲]. گلوتن همون ماده ای که خاصیت چسبندگی و ارتجاع پذیری (البته بعد از ورز دادن خمیر) رو به خمیر آرد گندم و همینطور جو می ده و فقدانش در آرد ذرت و برنج باعث شده که نشه از این آردها به راحتی برای پخت نان استفاده کرد. بعد از اونکه خمیر آرد گندم به خوبی ورز داده میشه، مولکولهای پروتئین بهم متصل میشن و باعث ایجاد شبکه گلوتنی می شن. واسه همینم آرد گندمی که خوب ورز داده شده باشه، خاصیت ارتجاع پذیری و الاستیکی داره و می تونه گازهای تولید شده توسط عملیات تخمیر رو تو خودش نگه داره. به این ترتیب خمیر به علت تصاعد گازهای حبس شده حجمش زیاد میشه و اصطلاحاً پف می کنه [۲]. در واقع این گلوتنه که به ما امکان می ده که خمیر آرد گندم رو به شکلهای گوناگون از نودل و تالیاتلی گرفته تا اشترودل و خمیر پیتزا و از نان لواش و بربری گرفته تا نانهای باگت و غیره دربیاریم و مصرف کنیم. گلوتن تخلیص شده علاوه بر صنایع غذایی به دلیل خاصیت چسبندگیش کاربردهای صنعتی هم داره. برای مثال در صنایع کاغذ سازی، پارچه بافی و چسب کاغذ دیواری از گلوتن استفاده می شه و در ضمن به علت وجود پروتئین تو ساختارش به عنوان خوراک دام هم استفاده می شه [۳].

به خواندن ادامه دهید

همه چاقها مریض نیستند!

دکترا همه ش به ما می گن که اضافه وزن بده و این شده کابوس ما. اما تحقیقات جدید می گن که اون چیزی که بیشتر اهمیت داره، محل تجمع چربیه. یعنی اینکه شما ممکنه هیچم اضافه وزن نداشته باشی ولی اوضاع سلامتیت خیلی بهتر از پیرمرد چاق همسایه نباشه.

نتایج مطالعات جدیدی که در جدیدترین شماره Archives of Internal Medicine منتشر شدن، این مطلب رو تائید می کنن. تو تحقیق اولی که تو آلمان انجام شده، ۳۱۴ نفر در سنین مختلف بین ۱۸ تا ۶۹ سال از لحاظ وزنی و Glucose Tolerance مورد مطالعه قرار گرفتن. Glucose Tolerance یه جور تست آزمایشگاهیه که میزان مقاومت در برابر انسولین رو اندازه می گیره، اونائی که دیابت می گیرن، کمی قبل از ابتلا به تست جواب مثبت می دن و با این روش می شه خطر رو فهمید. به کسائی که تو این وضعیت هستن می گن IGT و این افراد برای ابتلا به بیماریهای قلبی-عروقی هم مساعد هستن. خلاصه تو اون تحقیق متوجه شدن که اون دسته از افراد چاقی که تستشون جواب مثبت داده، تو عضلات اسکلتی و مخططشون و همینطور تو کبدشون چربی بیشتری بوده.

تو تحقیق دومی که تو کالج پزشکی آلبرت انیشتین انجام شده، جامعه آماری شامل ۵۰۰۰ نفر افراد بالغ بوده. این افراد از لحاظ اختلالات متابولیک مثل فشار خون بالا، کلسترول بالا و HDL پائین مورد آزمایش قرار گرفتن. مشخص شد که ۲۳٫۵ درصد از افرادی که وزنشون طبیعی بود، دچار اختلالات متابولیکی بودن اما ۵۱٫۳ درصد از اونائی که اضافه وزن داشتن و ۳۱٫۷ درصد از آدمای چاق از لحاظ متابولیکی کاملاً سالم بودن. اونائی که وزنشون طبیعی بود ولی اختلالات متابولیکی داشتن، اغلب یا سن و سال بالاتری داشتن، یا فعالیت فیزیکی کمتری داشتن و یا به قول خودمون گفتنی، دور شکمشون بزرگتر بود.

دکتر لوئیز لندزبرگ از مرکز جامع مطالعات چاقی شیکاگو وابسته به دانشگاه نورت-وسترن تو سر مقاله ای که به همراه این مطالعات منتشر شده، می گه: “تاکید هر دوی این تحقیقات بر روی طبیعت غیر زیانبار چربی است که حول شکم جمع نشده باشد. در این دو مطالعه، تاثیرات مضر تجمع چربی حول امعاء و احشا و قطر شکم به وضوح نشان داده شده است. این نتایج با مطالعات قبلی سازگار است و دال بر خطرناک بودن افزایش قطر شکم حتی در افرادی است که وزن کلّشان هنوز در حالت نرمال باشد”.

منبع: latimesblogs.latimes.com یازدهم اوت ۲۰۰۸